|
|---|
|
| Hans de Vries en Susan Lammers met het rijksmonumentenschild. Beeld: © Hans Roggen. |
| | De Emmauskerk in Nieuwegein is officieel aangewezen als rijksmonument. Het is een nieuw, relatief jong rijksmonument uit de periode 1965 -1990 (Post 65). Met deze monumentale status krijgt de Emmauskerk maximale bescherming en blijft het behouden voor toekomstige generaties.
Susan Lammers, algemeen directeur van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) overhandigde op 22 mei, namens de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Rianne Letschert, het monumentenschild aan Hans de Vries, lid van de Emmauscommissie. Ook leden van de geloofsgemeenschap, wethouder John van Engelen en inwoners van Nieuwegein waren daarbij aanwezig. | |
|
|
|---|
|
|
|
|
|---|
|
|
| Logo website helpdekerkkomtleeg.nl. Beeld: © Erfgoedvereniging Heemschut |
| | Helpdekerkkomtleeg.nl is een praktische website van Erfgoedvereniging Heemschut en haar partners binnen het programma Toekomst Religieus Erfgoed.
De website helpt inwoners, vrijwilligers en andere betrokkenen die zich willen inzetten voor het behoud of de toekomst van kerkgebouwen. Met heldere uitleg, handige tips, inspirerende voorbeelden en verwijzingen naar extra kennis biedt de website snel overzicht. Dankzij zes thematische onderdelen, een instructievideo en een handige startknop vinden gebruikers eenvoudig hun weg in de vaak complexe wereld van religieus erfgoed en herbestemming. Ook zijn veel eerder verschenen publicaties en hulpmiddelen op één plek samengebracht, waardoor gebruikers veel zoekwerk besparen. | |
|
|
|---|
|
|
|
| | | Presentatie Rosan Pallada van de Gemeente Arnhem. Beeld: © Judith Toebast, RCE |
| | Judith Toebast van de RCE opende de sessie met cijfers over kerkenvisies en benadrukte het belang van implementatie in beleid en samenwerking met gebedshuiseigenaren.
Rosan Pallada vertelde over de gemeente Arnhem, dat een Toekomstverkenning Gebedshuizen en een actieplan met vijf acties maakte, waaronder een loket, online paspoorten, fietsroute en Green Deal Religieus Erfgoed. Ingrid Fijen beschreef de gemeente Westland, waar kerkeigenaren werden bezocht en ondersteund via de Leerlijn Behoud je kerkgebouw, netwerkvorming en deskundige begeleiding.
Beide gemeenten laten op inspirerende wijze zien hoe een kerkenvisie concreet vorm kan krijgen en breed gedragen kan worden. | |
|
|
|---|
|
|
|
|
|---|
|
|
|
|
| Beeld: © Chris Booms, RCE |
| | Voor het programma Toekomst Religieus Erfgoed bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed zoeken we een stagiair(e) die onderzoek doet naar herbestemde gebedshuizen in Nederland.
De stage is geschikt voor masterstudenten in o.a. kunstgeschiedenis, architectuur(geschiedenis), bouwkunde en interieurarchitectuur.
Duur: 3–6 maanden. Individueel of als duo-stage. | |
|
|
|---|
|
|
|
|
|---|
|
|
| Still uit de video-tweeluik. Beeld: © VBMK |
| | De Vereniging van Beheerders van Monumentale Kerkgebouwen (VBMK) deelt twee inspirerende video’s over duurzaamheid in kerkgebouwen, met voorbeelden uit de Willibrorduskerk in Haringhuizen.
Rutger Jan Bredewold (Stichting Oude Hollandse Kerken) laat zien hoe het energieverbruik daalde van 18.000 m³ naar 1.200 m³ per jaar, onder andere dankzij schapenwolwandbekleding. Lenneke Langenhuijsen (Ontwerpstudio Buro Belén) vertelt over de mix van techniek en design. Robbert Harteveld bespreekt het gebruik van de kerk als noodlocatie. Carla Dik-Faber (Groene Kerken) licht de expositie ‘Heel de aarde’ toe, terwijl Maarten Vrolijk (Protestantse Gemeente Dronten) een altaartafel van hergebruikte kerkbanken toont. | |
|
|
|---|
|
|
|
| | | Energielabel monumenten. Beeld: © RCE |
| | Heeft u het webinar Gebedshuizen en
energielabel: wanneer wel en wanneer niet? gemist, of wilt u het nog eens
terugkijken? De opname is nu beschikbaar.
Tijdens het webinar gaven Frank Buchner
(Programma Erfgoed en Duurzaamheid) en Judith Toebast (Programma Toekomst
Religieus Erfgoed) uitleg over de energielabelplicht voor beschermde
monumenten, die sinds 29 mei 2026 van kracht is. Daarbij werd speciale aandacht
besteed aan de uitzonderingspositie van gebouwen voor erediensten en religieuze
activiteiten. Aan de hand van praktijkvoorbeelden en veelgestelde vragen werd
verduidelijkt in welke situaties een gebedshuis wel of niet een energielabel
nodig heeft.
| |
|
|
|---|
|
|
|
|
|---|
|
|
|
|
| Sint-Janskerk in Gouda. Beeld: © ErfgoedAcademie |
| | | Vanaf 25 september organiseert de ErfgoedAcademie in samenwerking met Provincie Zuid-Holland en Erfgoedhuis Zuid-Holland de gratis leerlijn Behoud het kerkgebouw Zuid-Holland. In deze vierdaagse leerlijn ga je als kerkbestuurder, -eigenaar of -beheerder in de provincie Zuid-Holland aan de slag met toekomstplannen voor jouw kerkgebouw. Daarbij krijg je hulp van experts. | |
|
|
|---|
|
|
|
|
|---|
|
|
| Interieur van de kloosterkerk van de uit 1713 daterende birgittinessenabdij in Uden. Beeld: © Chris Booms, RCE |
| | In 2025-2026 onderzoekt
Museum Catharijneconvent interieurs en collecties in Nederlandse kloosters van
voor 1800.
Deze kloosters doorstonden de Reformatie en bleven voortbestaan in de zogeheten
katholieke enclaves, die buiten het gezag van de Republiek stonden. Het gaat om
zeven locaties, voornamelijk contemplatieve orden zoals Zusters Birgittinessen in Uden of Zusters Clarissen in Megen. In tegenstelling tot jongere kloosterstichtingen dateren
de belangrijkste goederen van deze kloosters uit de periode 1400-1800.
Juist
omdat het voortbestaan van veel kloosters door sluitingen onder druk staat, is
het van belang om het kloosterlijke erfgoed zo goed mogelijk in kaart te
brengen. | |
|
|
|---|
|
|
|
| | | Erfgoed 'in opslag' in een kerk. Beeld: © Stichting Kerkelijk Kunstbezit in Nederland. |
| | Wat zijn heilige
plekken voor mensen? En wie moet er voor die heilige plekken zorgen?
Onderzoeksbureau Socires, de Christelijke Hogeschool Ede, Vrijzinnigen
Nederland en Museum Catharijneconvent lieten Ipsos I&O een onderzoek
uitvoeren onder Nederlanders om antwoorden op onder meer deze vragen te
krijgen. De genoemde partijen schreven daarover een opiniestuk dat op 20 april
gepubliceerd werd in het Nederlands Dagblad.
Opvallend resultaat van het onderzoek is dat
steeds meer mensen zich zorgen maken over de toekomst van kerkgebouwen, maar
dat steeds minder mensen zich ervoor willen inspannen.
Wie zorgt er nu en
straks voor deze heilige plekken? | |
|
|
|---|
|
|
|
|
|---|
|
|
|
|
|
|---|
|
|
|
|---|
|
|
U ontvangt deze nieuwsbrief omdat u een abonnement heeft op het onderwerp religieus erfgoed van de RCE of op de nieuwsbrief van het Programma Toekomst Religieus Erfgoed. Met deze nieuwsbrief blijft u op de hoogte van de
ontwikkelingen die voortvloeien uit het samenwerkingsprogramma van 9 religieuze erfgoedorganisaties en diverse andere partners uit het erfgoedveld. Meer informatie is te zien op de website van Toekomst Religieus Erfgoed
| |
|
|
|---|
|
|
|
|
|---|
|
|