Hero detail van kloosterkapel Steyl

Nieuwsbrief Toekomst Religieus Erfgoed #6 - 3 december 2025

 
 

Laatste nieuwsbrief van 2025

Programma Toekomst Religieus Erfgoed 4 jaar verlengd

De opgave om het religieus erfgoed een passende (nieuwe) bestemming te geven, blijft onverminderd groot. In de kamerbrief van 2 juni 2025 heeft de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap aangekondigd dat het samenwerkingsprogramma Toekomst Religieus Erfgoed voor 4 jaar wordt verlengd. Tot en met 2029 blijven we ons inzetten voor het behoud van het belangrijkste religieuze erfgoed. We richten ons de komende jaren meer op kerkeigenaren en –besturen als beheerder van dit erfgoed. De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) blijft de coördinatie van het programma ook in de komende 4 jaar verzorgen.
 
 
Het Witte Kerkje in Bladel
BOEi (Jan van Dalen) via ReliWiki

Kaart ‘Kerken Tellen’ nu in de Erfgoedatlas en ReliWiki

Data van ruim 7.100 gebedshuizen beschikbaar

De interactieve kaart Kerken Tellen! Gebedshuizen in Nederland is opgenomen in de Erfgoedatlas van de RCE. Deze kaart toont de data van ruim 7.100 Nederlandse gebedshuizen. Kerken, synagogen, moskeeën en tempels die als zodanig voor een gemeenschap zijn gebouwd. Om de gegevens te bekijken, opent u de Erfgoedatlas, kiest u in het menu 'Kaartlagen' eerst 'Erfgoed per thema', vervolgens 'Religie en begraven', en tenslotte 'Gebedshuizen in NL'.

Daarnaast is de Kerken Tellen-database de afgelopen 2 jaar toegevoegd aan ReliWiki.nl. Dit biedt meer inzichten, bijvoorbeeld over de afstoting en herbestemming van kerkgebouwen in Nederland.
 
Kerkenvisies Zeeland
Erfgoed Zeeland

Alle Zeeuwse gemeenten beschikken nu over een kerkenvisie

Overzicht van de toekomstbestendigheid van kerkgebouwen

Met de oplevering van de laatste kerkenvisie voor de gemeente Middelburg op 27 oktober 2025 is het traject afgerond waarin voor alle Zeeuwse gemeenten een kerkenvisie is opgesteld. Daarmee is Zeeland de enige provincie in Nederland waar elke gemeente beschikt over een eigen kerkenvisie.

De belangrijkste resultaten, verzameld tijdens de gesprekken met de eigenaren van de kerkgebouwen, zijn door Erfgoed Zeeland samengevat in een infographic. Deze geeft een goed beeld van de toekomstbestendigheid van de Zeeuwse kerkgebouwen, zowel met als zonder religieuze functie.
Reliwiki en Programma Toekomst Religieus Erfgoed bundelen datasets
 
Download de Infographic Kerkenvisies Zeeland
   
VNG

Webinar Religieus erfgoed in beweging

Online lunchwebinar 10 december 2025

Religieus erfgoed is voortdurend in beweging. Kerkgebouwen, kloosters en interieurs veranderen van functie, krijgen nieuwe betekenis of zoeken naar een duurzame toekomst in hun omgeving. Veel vraagstukken rondom religieus erfgoed komen bij gemeenten terecht.

De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) organiseert hierom op 10 december de lunchwebinar Religieus erfgoed in beweging. Hierin wordt de handreiking Religieus erfgoed in beweging toegelicht, worden ervaringen gedeeld, gepraat over interieurs en de omgeving van het monument, en stilgestaan bij hoe gemeenten in 2026 verder kunnen met religieus erfgoed. Als u zich aanmeldt, ontvangt u het volledige programma én de terugkijklink.
 
Logo VBMK

Terugkijken webinars Kerkbeheer in de praktijk

Serie webinars voor startende en kleinere organisaties voor kerkbeheer

In het najaar organiseerden de Vereniging Beheerders Monumentale Kerkgebouwen (VBMK) en de ErfgoedAcademie een serie webinars voor startende en kleinere organisaties voor kerkbeheer. In de VBMK-Vraagbaak zijn tips en tools te vinden over onderwerpen als veiligheidszorg, vrijwilligersbeleid en financiën. Plus een serie video’s waarin experts hun praktijkervaring delen. Maar elk kerkgebouw is anders.

In een reeks webinars konden kerkbeheerders hun vragen voorleggen aan experts en een VBMK-bestuurslid. De webinars zijn nu terug te kijken via de website van de VBMK.
Meer informatie en aanmelden
 
Bekijk de webinars
   
BD
Foto www.bd.nl

Gymles in de kerk

Basisschool in de Oude Kerk in Eerde

In Eerde deelt Basisschool Eerderwijs sinds kort samen met de Antonius Abt Kapel een gebouw. Dat betekent dat de gymles voor kleuters wordt gehouden in een verbouwde kerkhal, dat kerkbanken worden gebruikt als kapstokken en dat de pastorietuin nu dient als schoolplein voor de leerlingen van Eerderwijs. Achter in de kerk is de kapel behouden gebleven, in het koor is het interieur gehandhaafd, net als de kruiswegstaties.
 
Flyer themadag Slim verhuren

Slim Verhuren: Ontdek de kracht van uw kerkgebouw

Themadag voor beheerders, kerkrentmeesters en betrokkenen bij kerkgebouwen

Op maandag 19 januari 2026 kunnen beheerders, kerkrentmeesters en betrokkenen bij kerkgebouwen deelnemen aan een inspirerende themadag. Deze dag staat volledig in het teken van hoe uw kerkgebouw méér kan betekenen – spiritueel, maatschappelijk én financieel. Laat u inspireren door praktijkverhalen van collega-beheerders, werk aan toekomstbestendig werkgeverschap (speciaal voor kerkrentmeesters) en versterk uw netwerk. Samen zorgen we ervoor dat kerkgebouwen behouden blijven, exploitatie verbetert en werkplezier groeit.
Lees meer op bd.nl
 
Programma en aanmelden
   
Het kerkinterieur op de schop front

Het kerkinterieur op de schop

De gevolgen van de Reformatie voor de middeleeuwse kerken in Nederland

In november verscheen bij Walburg Pers het boek Het kerkinterieur op de schop – De gevolgen van de Reformatie voor de middeleeuwse kerken in Nederland. Nadat de Reformatie in ons land voet aan de grond had gekregen, werden de kerken gezuiverd van alles wat aan de katholieke eredienst herinnerde. Dat is althans het gangbare beeld. Aan de hand van voorbeelden uit oude stads- en dorpskerken laten Marco Blokhuis en Jan Dirk Wassenaar zien dat toch veel middeleeuwse interieuronderdelen gehandhaafd zijn en dat nieuwe eraan zijn toegevoegd.
 
Instituut voor Doven Sint Michielsgestel foto BHIC Het Zuiden
1633-003956 Instituut voor Doven, Sint-Michielsgestel 1935. Foto: Fotopersbureau Het Zuiden, collectie BHIC.

Films erfgoedcentrum Klooster Sint Agatha online

Films uit 15 archieven van kloostergemeenschappen

Het Erfgoedcentrum Klooster Sint Agatha, dat archieven, boeken en voorwerpen van ruim 100 orden en congregaties bewaart, heeft zijn Brabantse films ondergebracht bij BrabantinBeelden. De films afkomstig uit 15 archieven van kloostergemeenschappen die het Erfgoedcentrum beheert, zijn vanaf nu te zien in de filmbank van het foto- en filmgeheugen van Brabant. Ze zijn gemaakt in de periode 1930-1983. De meeste films spelen zich af in de periode 1930-1960, tijdens de hoogtijdagen van het kloosterleven in Nederland.
Bekijk het boek
 
Lees meer
   
U ontvangt deze nieuwsbrief omdat u een abonnement heeft op het onderwerp religieus erfgoed van de RCE of op de nieuwsbrief van het Programma Toekomst Religieus Erfgoed. Met deze nieuwsbrief blijft u op de hoogte van de ontwikkelingen die voortvloeien uit het samenwerkings­programma van 9 religieuze erfgoedorganisaties en diverse andere partners uit het erfgoedveld.  Meer informatie is te zien op de website van Toekomst Religieus Erfgoed
Aanmelden / Gegevens beheren
 
Verzorgd door MailingLijst