Aanblik Winssen

Nieuwsbrief Toekomst Religieus Erfgoed #2 - 16 april 2026

 
 

Media-aandacht voor religieus erfgoed

In de afgelopen weken besteedde de landelijke pers regelmatig aandacht aan religieus erfgoed en ontkerkelijking. Zo meldde Trouw (14 maart) dat het aantal gelovigen in Nederland verder afneemt en dat multiculturele kerken met sterk stijgende ledenaantallen moeite hebben een plek in de grote stad te vinden. De Gelderlander (2 april) toonde daarnaast voorbeelden van herbestemmingen van kerkgebouwen. Deze media-aandacht benadrukt nogmaals het maatschappelijke belang voor de zorg van ons religieus erfgoed.
 
 
Martinikerk Sneek entree
Martinikerk Sneek

Duurzaam religieus erfgoed? Doe mee met de Erfgoed Duurzaamheidsprijs!

Indienen kan t/m 15 mei 2026

Bent u als erfgoedprofessional betrokken bij een uitdagend verduurzamingsproject met een inspirerend verhaal? Doe dan mee met de Erfgoed Duurzaamheidsprijs 2026! De prijs wordt voor de vijfde keer georganiseerd door de RCE, het Nationaal Restauratiefonds en Nederland Monumentenland.

Ook religieus erfgoed dat een bijzonder verduurzamingstraject heeft doorlopen, kan worden ingediend. Vorig jaar was de Martinikerk in Sneek één van de winnende projecten.
 
Energielabel monumenten
Energielabel monumenten

Webinar 'Gebedshuizen en het energielabel: wanneer wel/niet?'

27 mei 2026 | 11:00 - 12:00 | Online

Op 27 mei organiseert de RCE een webinar voor gebedshuiseigenaren en -bestuurders over de energielabelplicht, die vanaf 29 mei 2026 ook voor beschermde monumenten geldt. Tijdens dit webinar zal onder andere een toelichting worden gegeven op de energielabelplicht aan de hand van bestaande casussen, die u zelf kunt insturen via duurzaamheid@cultureelerfgoed.nl o.v.v. ‘webinar Gebedshuizen en het energielabel’.

Deelname is gratis, het webinar is ook achteraf terug te kijken.
Zend uw nominatie in
Martinikerk in Sneek
 
Meld u aan
   
Symposium kloosterleven
Kruisherenklooster van Sint-Agatha

Symposium 'Kloosterleven in het Nederlandse Erfgoedlandschap'

18 juni 2026 | 10:30 - 17:00 | Sint Agatha

Op 18 juni organiseert het Erfgoedcentrum voor Nederlands Kloosterleven een symposium over de stand van zaken rond het erfgoed van kloostergemeenschappen. Collectiebeheerders, beleidsmakers, wetenschappers en religieuzen gaan met elkaar in gesprek over de betekenis en de toekomst van het erfgoed van de orden en congregaties in ons land.

In de afgelopen 20 jaren hebben meer dan 100 orden en congregaties hun collecties naar het centrum overgebracht, waar ze toegankelijk zijn gemaakt.
 
Michaelkerk Steyl
Michaelkerk in Steyl, Foto: Anneloes van Kuijk

Maak kennis met de VBMK

2 juni | 15.00 | Online

De VBMK houdt zich bezig met het delen van kennis over behoud en beheer van kerkgebouwen. Naast belangenbehartiging ondersteunt de VBMK kerkbeheerders die geen of weinig betaalde professionals in dienst hebben met praktisch advies.

Dit jaar treedt een nieuw bestuur aan. Tijdens een online bijeenkomst op 2 juni gaan de aftredende en nieuwe bestuursleden met elkaar en de deelnemers in gesprek over thema’s die elke kerkbeheerder aangaan. Welke ontwikkelingen zien wij op ons afkomen en hoe kunnen we daar het beste op inspelen? Aanmelden kan t/m 20 april.
Meld u aan
 
Meld u aan
   
Kerkgezocht
©Kerkgezocht.nl

Vraag en aanbod kerkgebouwen op kerkgezocht.nl

KerkGezocht.nl is een landelijk platform dat migrantenkerken die ruimte zoeken samenbrengt met kerken die gebouwen of zalen beschikbaar hebben. Zo ontstaat een praktische en toegankelijke manier om vraag en aanbod op elkaar af te stemmen. Dit bevordert samenwerking tussen geloofsgemeenschappen, ondersteunt het gedeeld gebruik van religieus erfgoed en draagt bij aan het behoud en de levendigheid van kerkgebouwen in een veranderende maatschappelijke context.

KerkGezocht is een initiatief van Stichting Kerkelijk Geldbeheer (SKG).
 
Interieur kerk tienhoven
Hervormde Kerk in Tienhoven ©RCE

Interieurs in beeld in de gemeente Vijfheerenlanden

Tijdens het kerkenvisietraject met de gemeente Vijfheerenlanden bleek dat er niet over alle interieurs voldoende kennis was over de samenstelling en het belang van registratie.

De gemeente gaf het Museum Catharijneconvent de opdracht om voor negen interieurs een actuele registratie en waardenstelling te maken. Hiermee krijgen de kerken en de gemeente informatie die cruciaal is voor goed overleg over religieus erfgoed. 

Kerkeigenaren kunnen hun erfgoedregistratie bekijken en beheren via Kerkcollectie Digitaal.
Meer informatie
 
Naar Kerkcollectie Digitaal
   
Campagne samensterkvoordekerk
©Vereniging Kerkrentmeesterlijk Beheer (VKB)

VKB lanceert campagne voor kerkrentmeesters in lokale gemeenten

VKB lanceerde op 20 maart de campagne #SamenSterk: ‘Kerkrentmeesters: samen sterk voor de kerk’ om bezield kerkbeheer zichtbaar en concreet te maken in lokale gemeenten.

Op de website van de VKB staan portretten van drie verschillende kerkrentmeesters. Drie verschillende verhalen, maar met één gezamenlijke drijfveer. Op de website staat promotiemateriaal waarmee colleges zelf aan de slag kunnen. Ze kunnen dit gebruiken om nieuwe mensen te werven of om hun werk in de eigen gemeente voor het voetlicht te brengen.
 
Documentaire deglazenkerk
Still uit documentaire, ©Moondocs/Matthijs Vuijk

Bekijk: Documentaire 'De glazen kerk'

De kerk waar de oma van filmmaker Matthijs Vuijk al haar hele leven naartoe gaat in het kleine Zeeuwse dorp Kortgene, is failliet. Zuid-as predikant en ondernemer Ruben van Zwieten koopt het kerkgebouw en verandert het in een mindfulnesscentrum.

De documentaire ‘De glazen kerk’ laat indringend zien wat er verloren gaat als een kerk verandert, maar stelt ook scherpe vragen over de toekomst. Hoe krijgen de waardes van een oudere kerkgemeenschap vorm in een nieuwe generatie die óók zoekt naar rust, betekenis en geloof?

Erfgoed Zeeland leverde een bijdrage aan deze documentaire.
Campagne Samen sterk voor de kerk
 
Bekijk documentaire 'De glazen kerk'
   

Beluister: podcastserie 'De toekomst van je kerkgebouw'

Hoe gaan we zorgvuldig om met ons kerkelijk erfgoed, zodat we dit in goede staat door kunnen geven aan komende generaties? Deze vraag staat centraal in de podcastserie ‘De toekomst van je kerkgebouw’. De podcast is een gezamenlijk initiatief van Donatus verzekeringen - de VKB (Vereniging Kerkrentmeesterlijk Beheer) - Re-Kerk en de Reformatorische Omroep.

In de eerstvolgende aflevering op donderdagavond 16 april gaat Joost Schelling van de VKB in gesprek met Nyncke Graafland, directeur van de Oude en Nieuwe Kerk in Delft, over erfgoed, ontmoeting en zingeving.
Beluister de podcast
 
Publicatie Berenschot kerkgebouwen dorpen
Kerktoren Noorderkerk in Bunschoten-Spakenburg

Behoud van de maatschappelijke betekenis van kerkgebouwen in dorpen gemeenschappelijke opgave

In opdracht van het programma Toekomst Religieus Erfgoed heeft adviesbureau Berenschot een verkenning uitgevoerd naar de mogelijke versterking van de maatschappelijke betekenis van kerkgebouwen in dorpen.  

Door maatschappelijke ontwikkelingen, zoals ontkerkelijking, staat het traditionele gebruik van veel kerkgebouwen onder druk. Tegelijkertijd groeit in veel dorpen de behoefte aan ontmoetingsplekken en ruimte voor maatschappelijke initiatieven.

De verkenning biedt inzichten en handelingsperspectieven voor iedereen die betrokken is bij kerkgebouwen in dorpen. Door met elkaar het gesprek aan te gaan en samen te werken aan nieuwe vormen van gebruik, kunnen kerkgebouwen ook in de toekomst een waardevolle rol spelen in het dorpsleven.
Download publicatie
 
Overleg IPO
Bijeenkomst in de Eusebiuskerk in Arnhem, Foto: Floor van Spaendonck

Actieve rol voor provincies essentieel voor toekomst religieus erfgoed

Op 26 maart spraken de provincies, IPO en de RCE over de opgaven rond religieus erfgoed en de provinciale rol daarin.

De belangrijkste ontwikkelingen voor de komende 10-15 jaar werden geschetst: een groot deel van de religieuze gebouwen krijgt te maken met functieverlies en er liggen grote opgaven op het gebied van onderhoud en verduurzaming. Tegelijk groeit de aandacht voor ondersteuning van eigenaren. Tijdens de bijeenkomst werd het belang van een actieve provinciale rol benadrukt, onder andere op het gebied van kennisdeling, netwerkvorming, procesregie en financiering. De aanpak per regio verschilt, maar tegelijk zijn er veel gedeelde vragen.

De bijeenkomst leidde tot een gedeeld beeld van urgentie en richting: de versterking van de provinciale rol, betere ondersteuning van eigenaren en een intensievere samenwerking zijn essentieel voor de toekomst van religieus erfgoed.
   

Agenda

 
 
19, 20, 21 mei | Beurs Monument | Brabanthallen 's Hertogenbosch
27 mei | Webinar 'Gebedshuizen en het energielabel: wanneer wel/niet?'
2 juni | Online bijeenkomst 'DE VBMK: maak kennis met ons!' | 15.00
18 juni | Symposium 'Kloosterleven in het Nederlandse landschap' | 10:30 - 17:00 | Sint Agatha
 
 
U ontvangt deze nieuwsbrief omdat u een abonnement heeft op het onderwerp religieus erfgoed van de RCE of op de nieuwsbrief van het Programma Toekomst Religieus Erfgoed. Met deze nieuwsbrief blijft u op de hoogte van de ontwikkelingen die voortvloeien uit het samenwerkings­programma van 9 religieuze erfgoedorganisaties en diverse andere partners uit het erfgoedveld.  Meer informatie is te zien op de website van Toekomst Religieus Erfgoed
Aanmelden / Gegevens beheren
 
Verzorgd door MailingLijst